De basis voor een goede mentale gezondheid van kinderen begint thuis

In deze driedelige serie over de mentale gezondheid van kinderen leer je meer over perfectionisme, gezond risico nemen en gewoontes om de emotionele veerkracht van kinderen te versterken. zodat je met vertrouwen kunt opvoeden en het welzijn van jouw kind kunt verbeteren.

Je hebt vast wel eens eerder gehoord over de drie belangrijkste ingrediënten voor lichamelijke gezondheid: goed eten, bewegen en voldoende slapen. Maar wat is er nodig voor een goede mentale gezondheid?

Steeds meer kinderen hebben last van angst en depressie. Naar schatting heeft één op de zeven kinderen te maken met mentale klachten¹. Alsouder of verzorger kan je schrikken van dat aantal.

Wat kan je doen om de mentale gezondheid van jouw kind te versterken, zodat jouw kind zich goed voelt, emotionele veerkracht opbouwt enleert omgaan met uitdagingen in het leven? Hoewel mentale klachten allerlei oorzaken kunnen hebben die niet allemaal te voorkomen zijn, kan het geruststellend zijn om te weten dat je thuis met jouw kind kan werken aan een goede mentale gezondheid.

Het is niet lastig om goede gewoontes voor de mentale gezondheid aan te leren. Positief contact binnen het gezin, laten zien hoe je om kan gaan met stress en goed voor jezelf zorgen, kunnen allemaal helpen bij het verbeteren van de mentale gezondheidvan je kind.

De kracht van positieve interacties binnen het gezin

Het leven lijkt drukker dan ooit. Het dagelijkse ouderschap kan soms zwaar voelen. Voeg daar werk, studie, geldzorgen, slaapgebrek of gezondheidsproblemen aan toe, en het kan uitputtend aanvoelen. En dan hebben we het alleen nog over wat jij zelf ervaart!

Jouw kind en andere gezinsleden hebben misschien hun eigen uitdagingen. Tel dat bij elkaar op en het kan zorgen voor een interessante gezinsdynamiek. En dat is oké. Deel uitmaken van een gezin, of het nu alleen jij en jouw kind is of een groter gezin, kent van nature ups en downs. Maar er zijn manieren om het makkelijker te maken.

Uit onderzoek van de Australian National Children’s Mental Health and Wellbeing Strategy² blijkt dat het gezin de belangrijkste invloed heeft op de ontwikkeling van een kind. Hoewel goede fysieke gezondheidsgewoonten, vriendschappen en banden met de gemeenschap allemaal belangrijk zijn voor de mentale gezondheid van kinderen, hebben positieve gezinsrelaties en interacties de grootste invloed.

Positief zijn betekent niet dat je doet alsof je gelukkig bent of problemen uit de weg gaat. Het gaat erom het goede in je kind te zien, je kind te helpen zich gewaardeerd te voelen en uitdagingen aan te gaan door samen problemen op te lossen.

10 makkelijke oefeningen om de mentale gezondheid van kinderen te versterken

Stel je voor dat jij en je gezin aandacht besteden aan jullie mentale gezondheid. Hoe zou dat er bij jullie thuis uitzien? Hoe zouden jij en je kind zich voelen? Wat zouden jullie samen doen om mooie herinneringen te creëren, hechter te worden en meer plezier te hebbenthuis? Elk gezin is anders en jij kent je kind het beste, dus het kan helpen om na te denken over wat jou en je kind een goed gevoel geeft.

Hier zijn 10 ideeën waar je over na kan denken. Ze kunnen worden aangepast aan de interesses van jouw gezin en de leeftijd van jouw kind:

1. Prijs jouw kind voor zijn of haar inspanningen en het gedrag dat je graag ziet – “Wauw, je hebt echt hard gewerkt aan die tekening/het opruimen van je kamer/het afmaken van dat schoolproject” of “Ik vind het heel fijn hoe je je speelgoed hebt gedeeld/je bed hebt opgemaakt/de vaatwasser hebt ingeladen.”
2. Breng samen tijd door. Hebplezier of ontspan, zowel binnen als buiten. Je kan denken aan een balletje gooien, naar het park of de speeltuin gaan, bordspellen spelen, moppen vertellen, voorlezen aan je kind of samen lezen, popcorn maken en een film kijken. Houd er ook rekening mee dat te veel schermgebruik te maken kan hebben met mentale klachten bij kinderen. Probeer een gezonde balans te bewaren.
3. Vertel en laat je kind zien dat je van ze houdt en ze waardeert op manieren die passen bij jou – zeg bijvoorbeeld “Ik hou van je” of “Ik heb zoveel geluk dat ik je mama/papa ben” of “Ik vind het heel fijn om tijd met je door te brengen”. Geef ze een knuffel, geef een aai over hun bol, bedenk een geheime handdruk, laat een lief briefje achter in hun broodtrommel of kledinglade, of maak hun favoriete ontbijt in het weekend.
4. Geef duidelijke, kalme instructies en bied waar mogelijk keuzes om je kind meer invloed te geven en te leren dingen zelf te kunnen – “Ruim je speelgoed alsjeblieft op – wil je eerst de grote of de kleine dingen opbergen?” of voor oudere kinderen: “Het is tijd om de afwas te doen – wil je afwassen of afdrogen?”
5. Creëer routines en rituelen, zoals samen aan tafel zitten tijdens het eten of wandelen op zondagmiddag. Dat geeft een gevoel van veiligheid, geborgenheid en verbondenheid voor je kind.
6. Leg de regels die voor jullie thuis gelden uit om vertrouwen en respect op te bouwen – „We ruimen op om het huis netjes en schoon te houden en zodat we dingen kunnen vinden als we ze nodig hebben.“
7. Behandel broers en zussen gelijk. in plaats van een voorkeur te tonen of ze met elkaar te vergelijken. Dit helpt om ruzies te verminderen. en zorgt voor een hechtere band tussen alle gezinsleden.
8. Erken de gevoelens van jouw kind. Zo leert je kind emoties te herkennen en ermee om te gaann – “Het is oké om te huilen/verdrietig/boos/teleurgesteld te zijn.”
9. Luister zonder oordeel naar jouw kind alsze zich zorgen maken of verdrietig zijn. Zo voelt jouw kind zich begrepen. Toon medeleven en probeer samen een oplossing te vinden – “Dat moet moeilijk zijn. Vertel me meer. Ik ben er voor je. Wat denk je dat zou helpen?”
10. Stel logischeconsequenties vast die passen bij de leeftijd van jouw kind – “Het is oké om boos te zijn, maar het is niet oké om mensen te slaan of dingen kapot te maken. We gaan nu weg uit de speeltuin/vervangen het voorwerp met je zakgeld/zorgen ervoor dat je je excuses aanbiedt en het goedmaakt.”

Zorg goed voor jezelf en ga goed om met stress, dat helpt je kind ook

Iedereen voelt zich wel eens gestrest en we gaan er allemaal anders mee om. Kinderen leren veel over hoe ze met stress moeten omgaan door naar hun ouders en verzorgers te kijken. Als je goed met stress omgaat, zal jouw kind dat waarschijnlijk ook leren.

Alleen al het besef dat je je gestrest voelt, is een van de belangrijkste stappen om te voorkomen dat het je teveel wordt. Als we ons gestrest en moe voelen, kunnen we dingen doen en zeggen waar we later spijt van hebben – soms tegen de mensen die het belangrijkst voor ons zijn. Door stress te herkennen, kan je daarna kiezen hoe je met de stress omgaat. Dat kan zo simpel zijn als een paar keer diep ademhalen, een wandeling maken, naar muziek luisteren waar je je goed door voelt, in een dagboek schrijven, met iemand praten die je vertrouwt, of een plan maken om iets te veranderen waar je al een tijdje mee zit. Als je het echt moeilijk hebt, weet dan dat je niet alleen bent en dat er hulp beschikbaar is bij een professional.

Als ouders en verzorgers de tijd nemen om voor zichzelf te zorgen, doet dat ook wonderen voor hun kinderen. Dus voel jezelf niet schuldig als je tijd voor jezelf neemt.

Door de mentale gezondheid van je kind te versterken, bereid je je kind voorr op de uitdagingen die op zijn of haar pad komen. Ook help je jouw kind zo om van het leven te genieten.

Als jouw kind het moeilijk heeft…

Als je je zorgen maakt over de mentale gezondheid van jouw kind, kan je hulp en ondersteuning krijgen via het consultatiebureau, een jeugdverpleegkundige, dehuisarts,of een professional in de geestelijke gezondheidszorg. Hoe eerder je hulp krijgt, hoe beter.

Leer meer over positief opvoeden via onze online programma's:

Elke ouder heeft iets aan wetenschappelijk onderbouwde tips om zijn of haar kind te ondersteunen. Voor gezinnen met kinderen van 12 jaar en jonger kan Triple P Online helpen. Voor ondersteuning bij tieners kunt u Triple P Online Tieners proberen.

Referenties

1. Australian Institute of Health and Welfare. (2022). Australia's children. Retrieved from https://www.aihw.gov.au/reports/children-youth/australias-children
2. National Children’s Mental Health and Wellbeing Strategy. (2021). National Mental Health Commission. Retrieved from https://www.mentalhealthcommission.gov.au/projects/childrens-strategy